نقش دامپزشکان در سلامت جامعه، به بهانه 14 مهر ماه "روز دامپزشکی"


نقش دامپزشکان در سلامت جامعه، به بهانه 14 مهر ماه

14 مهرماه روز ملی دامپزشکی نامیده شده است.

دامپزشکی صرفا به معنای درمان یک بیماری در دام نیست، بلکه این رشته نقش موثری در بهداشت عمومی و ارتقای سلامت جامعه دارد و با فقدان دامپزشکی، بدون شک بخشی از سلامت جامعه به خطر خواهد افتاد.

در قانون سازمان دامپزشکی کلمه دام به حیوانات اهلی، طیور، ماهی، زنبور عسل، کرم ابریشم، حیوانات آزمایشگاهی و حیوانات باغ وحش اطلاق می‌شود و مقصود از کنترل بهداشتی، بازرسی و اقداماتی است که از لحاظ پیش‌گیری و مبارزه با امراض دامی و بیماریهای مشترک بین انسان و دام لازم و ضروری است.  از جمله وظایف سازمان دامپزشکی، بررسی بیماری های دامی، شناسایی مناطق و منابع آلوده و راه سرایت و طرز انتشار بیماری ها، تامین بهداشت دام کشور از طریق پیش‌گیری و مبارزه با بیماریهای همه‌گیر و قرنطینه‌ای دام و همکاری با وزارت بهداشت در امر مبارزه با بیماری های مشترک انسان و دام است.

 

 

با توجه به اینکه حدود نیمی از عوامل بیماری زا در انسان ناشی از عوامل ایجاد بیماری‌های مشترک بین انسان و دام است، ضروری است رویکرد "دامپزشکی در خدمت سلامت جامعه" به عنوان یک شعار جدی مورد توجه قرار گیرد. حدود 49 درصد از بیماری های موجود در جهان بین انسان و دام مشترک است که با برنامه مدون برای واکسیناسیون دام ها، معدوم کردن دام های بیمار و نیز کنترل مرزهای جغرافیایی می‌توان تا حد زیادی از شیوع این نوع بیماری‌ها جلوگیری کرد. از جمله بیماری‌های مشترک بین انسان و دام، تب مالت ، سل، هاری، مشمشه (بیماری مشترک بین انسان و اسب)، تب خونریزی‌دهنده کریمه کنگو و آنفلوانزای فوق حاد پرندگان است.

 

 

رئیس روابط عمومی سازمان دامپزشکی دراین خصوص می‌گوید: این بیماری‌ها جزئی از بیماری های مشترک بین انسان و دام هستند که در ایران نیز طرح‌هایی در جهت کنترل آنها به انجام رسیده است و به نحو مطلوبی کنترل شده‌اند. علاوه بر این موارد، بیماری‌های نوپدید دیگری طی سال های اخیر به عنوان بیماری‌های مشترک بین انسان و دام شیوع یافته است که از جمله آنها می‌توان به جنون گاوی اشاره کرد.

 


وی گفت: شرایط نامناسب بهداشت دام در کشورهای همجوار و نقل و انتقال بی‌رویه دام و ف��آورده‌های دامی از عوامل تهدید بیماری های دامی در سطح منطقه است و با وجودی که ایران از لحاظ ابتلا به بیماری مشترک بین انسان و حیوان در منطقه پرخطری قرار دارد، اما با اقدامات موثری که در جهت کنترل این بیماری‌های انجام شده بر بسیاری از آنها غلبه شده است.

 

 

نقش دامپزشکی در بهداشت همگانی، تامین و حفظ بهداشت دام و فرآورده‌های دامی، مراقبت و پیشگیری و کنترل زئونوزها (بیماری‌های مشترک بین انسان و دام) و سلامت غذا است. رخداد بیماری هایی نظیر تب برفکی در خاور دور و اروپا، جنون گاوی، تب‌های خونریزی‌دهنده کریمه کنگو، سارس و آنفلوآنزای پرندگان در جمعیت های دامی و انسانی در سال های اخیر شواهدی بر بروز بیماری‌های نوپدید مشترک بین انسان و دام است. یکی از فعالیت‌های مهم دامپزشکی در جهت ارتقای بهداشت عمومی، کنترل بهداشتی فرآورده‌های خام دامی است که این کنترل در تمام مراحل پرورش و کشتار دام و مرحله عرضه و مصرف فرآورده دامی با نظارت و اقدامات بهداشتی صورت می‌گیرد.

 

 

رئیس روابط عمومی سازمان دامپزشکی می‌گوید: در مرحله قبل از کشتار دام، اقداماتی مانند شناسایی بیماری، واکسیناسیون سراسری، معدوم‌سازی دام‌های آلوده و اقدامات قرنطینه‌ای در واحدهای آلوده در جهت ارتقای بهداشت عمومی انجام می‌شود. بعد از ورود دام به کشتارگاه، با بازرسی که از دام ها قبل و حین کشتن آنها توسط گروه دامپزشکان انجام می‌شود، بیماری‌های دام مورد شناسایی قرار می‌گیرد که بعد از این بررسی‌ها، دام های آلوده حذف می‌شوند. از جمله شایع ترین بیماری‌هایی که در این مرحله وجود دارد بیماری‌های انگلی، علایم عفونت‌های عمومی در لاشه دام و همچنین "کیست هیداتیک" است که از شیوع بیشتری برخوردار است.

 


به گفته این دامپزشک با حذف دام ها و گوشت‌های آلوده به این نوع ویروس‌ها، در واقع حلقه‌ای از انتقال بیماری‌های مشترک بین انسان و دام هم حذف می‌شود. یکی از وظایف سازمان دامپزشکی این است که دام بیمار یا مظنون به بیماری یا ناقل عامل بیماری را معدوم کند و اگر قابل مصرف تشخیص داده شد، برای ذبح، به کشتارگاه اعزام کند. بعد از این مرحله در مراکز بسته‌بندی و فرآوری گوشت به منظور مقابله با آلودگی‌های ثانویه که ممکن است در اثر نگهداری‌ نامناسب گوشت به وجود آید، نظارت‌ بیشتری انجام می‌شود. در مواردی نیز ممکن است بر اثر کشتارهای غیر مجاز، مواردی از آلودگی های گوشت به انواع بیماری‌ها وجود داشته باشد که باید با نظارت بیشتر در مرحله بسته بندی، آن موارد شناسایی و از چرخه مصرف حذف شوند.

 

 

افراد به هنگام خرید گوشت باید توجه داشته باشند که گوشت را حتما از کشتارگاه‌های مجاز تهیه کنند و خریدار در خصوص گوشت چرخ کرده باید توجه کند که عمل چرخ کردن گوشت باید در حضور او انجام شود و از خرید گوشت‌هایی که قبلا چرخ شده اند، خوداری نماید. از جمله دستورالعمل تهیه گوشت چرخ کرده این است که به گوشت چرخ کرده نباید هیچگونه ماده افزودنی و نگهدارنده اضافه شود، تمام تجهیزات و وسایل مورد استفاده باید از مواد زنگ نزن که به آسانی قابل شستشو و ضد عفونی باشد، ساخته شده باشند و در پایان هر روز، تمامی تجهیزات و لوازم با آب گرم و مواد ضدعفونی‌کننده مجاز کاملا تمیز و ضدعفونی شوند. گوشت چرخ‌کرده باید حداکثر 25 درصد چربی داشته باشد و بر اساس میزان چربی آن درجه گوشت چرخ‌کرده تعیین می‌شود به این صورت که گوشت درجه یک حداکثر 10 درصد، گوشت درجه دو حداکثر 17 درصد و گوشت درجه سه حداکثر 25 درصد چربی دارد.

 

 

ویژگی‌های گوشت قرمز تازه و سالم
رنگ گوشت باید رنگ طبیعی گوشت دام باشد و رنگ روشن طبیعی آن نباید تیره شده باشد. تغییر رنگ قرمز به سبز، قهوه‌ای و خاکستری و ایجاد یک لایه لزج و چسبناک از علائم فساد گوشت است. سطح خارجی باید بدون رطوبت باشد، هیچ گونه بوی غیرطبیعی مثل بوی ترشیدگی یا تعفن نباید حس شود. گوشت باید سفتی و قوام خاص خود را داشته باشد و کاملا تمیز و عاری از خون‌مردگی و اثرات ناشی از ضربه باشد. گوشت نباید خشک و حالت چروکیده داشته باشد، چربی باید سفت و سفید یا متمایل به سفید و بدون هیچ گونه بوی بدی باشد. گوشت قرمز منجمد علاوه بر خصوصیات بالا باید فاقد آثار سوختگی ناشی از انجماد باشد و در داخل بسته بندی گوشت نباید خونابه یا آب منجمد وجود داشته باشد.

 

 

ویژگی های مرغ تازه
از نظر ظاهری، پوست مرغ باید به طور یکنواخت روی بدن کشیده و عاری از هر گونه پارگی یا تورم، خونمردگی یا تغییر رنگ و خراش باشد. هیچ گونه بوی غیر طبیعی مانند بوی ترشیدگی یا تعفن از آن به مشام نرسد و عضلات دارای سفتی و قوام طبیعی و چربی ها به رنگ زرد روشن یکنواخت و بدون هر گونه بوی زننده باشد. مرغ منجمد ، علاوه بر ویژگی های عنوان شده باید در کیسه‌های پلاستیکی شفاف و بی‌عیب و دست نخورده عرضه شود و در داخل بسته‌بندی خونابه یا آب منجمد شده وجود نداشته باشد.

 

 

ویژگی های ماهی تازه
آبزیان را فقط از عرضه‌کنندگان مجاز باید خریداری کرد. ماهی تازه باید در کنار یخ و یا در یخچال نگهداری شود و از خرید ماهی هایی که بدون یخ و یا خارج از یخچال عرضه می شوند، باید خودداری کرد. ویژگی‌های ماهی تازه شامل چشم های برآمده، رنگ طبیعی آبشش ها، پوست مرطوب لزج و براق، جداره شکمی سفت و محکم است. همچنین در ماهی تازه فلس ها به راحتی کنده نمی‌شود و بوی علف دریایی می‌دهد. افراد باید از خرید آبزیان منجمدی که در دمای محیط و یا در آب، انجماد زدایی شده و به اسم ماهی تازه به فروش می‌رسند پرهیز کنند که خروج خونابه از بدن ماهی و وجود بافت نرم و شل ویژگی چنین ماهی هایی است. 

نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه